انتخاب میان وال مش و وال پست باید از نقشه، مشخصات دیوار و شرایط اجرا آغاز شود، نه شهرت یک محصول. هر دو روش با طراحی و اجرای درست، خطر شکست خارج از صفحه را کاهش میدهند، اما سازوکار یکسانی ندارند. در ادامه، دو راهکار را با معیارهای فنی بررسی میکنیم تا برای پروژه خود تصمیم مستندتری بگیرید.
چرا مهار دیوارهای غیرسازه ای در برابر زلزله ضروری است؟
دیوارهای جداکننده و پیرامونی بخشی از سیستم باربر اصلی ساختمان نیستند، اما هنگام زلزله تحت نیروی اینرسی و تغییرمکان نسبی طبقات قرار میگیرند. اگر اتصالات و فاصله جداسازی بهدرستی اجرا نشده باشند، دیوار با قاب درگیر میشود، ترک میخورد یا در جهت خارج از صفحه فرو میریزد. سقوط بلوک یا تیغه در مسیرهای خروج نیز جان ساکنان و امکان استفاده از ساختمان پس از زلزله را به خطر میاندازد.
در ایران، پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ و نشریه ۸۱۹ از مراجع فنی مهم برای طراحی و اجرای مهار دیوارهای غیرسازهای هستند. در پروژههایی که وال مش انتخاب میشود، طراحی، انتخاب مصالح و اجرای آن نیز باید بر اساس دستورالعمل اختصاصی ملات مسلح با مش الیاف شیشه، ویرایش نخست بهار ۱۴۰۳ کنترل شود.
اتصال صلب دیوار به تیر و ستون یکی از خطاهای اجرایی رایج است. دیوار نباید ناخواسته در عملکرد سیستم باربر جانبی دخالت کند. درز جداسازی، اتصالات لغزشی و مهار خارج از صفحه باید مطابق نقشه و در کنار یکدیگر اجرا شوند. پر کردن درز بالای دیوار با ملات سخت یا جوشکاری برخلاف جزئیات مصوب، رفتار پیشبینی شده دیوار و قاب را تغییر میدهد.
وال مش چیست و چگونه دیوار را در برابر زلزله مهار می کند؟
وال مش سامانهای است که شبکه الیاف شیشه را با پلاستر سیمانی یا گچی ترکیب میکند و لایهای مسلح روی دیوار بلوکی میسازد. مش طبق محاسبات بهصورت نواری یا سرتاسری روی دو سمت قرار میگیرد. اتصالهای بالا و پایین مسیر بار را کامل میکنند. الیاف نیروی کششی خمش را میگیرند و ملات، شبکه را نگه میدارد و تنش را پخش میکند.
طراحی وال مش بر رفتار خمشی یکطرفه در راستای قائم تکیه دارد. در طرح منطبق با ضابطه، حذف وادارهای میانی و میلگرد بستر امکانپذیر است، اما حکم عمومی نیست. ارتفاع آزاد، ضخامت و جنس بلوک، فشار باد، شتاب طرح، وزن دیوار و بازشوها باید در محاسبات دیده شوند.
کیفیت شبکه تعیینکننده است. محیط قلیایی پلاستر سیمانی به الیاف شیشه معمولی آسیب میزند، پس مش مقاوم به قلیا اهمیت دارد. دستورالعمل ۱۴۰۳ آزمون مقاومت قلیایی ۲۸روزه را مطرح کرده و حداقل مقاومت کششی مشخصه پس از آزمون را ۱۲۰۰ نیوتن در عرض ۵ سانتیمتر تعیین میکند. خرید بر اساس رنگ یا عنوان «فایبرگلاس» کافی نیست و مدارک فنی باید بررسی شوند.
وال پست چیست و چه کاربردی دارد؟
وال پست مجموعه اعضا و اتصالهایی است که ابعاد آزاد دیوار را کنترل و آن را در برابر بار خارج از صفحه مهار میکند. عضو قائم «وادار» و عضو افقی «تیرک» نام دارد. مقاطع سردنوردشده، ناودانی، نبشی یا قوطی طبق طراحی انتخاب میشوند و همراه بست، گیره یا میلگرد بستر به کار میروند.
وال پست فقط دیوار را محصور نمیکند. وادار باید بار را به قاب منتقل کند و مانع تغییرشکل درونصفحهای سازه نشود. اتصال کشویی یا تلسکوپی برای همین جداسازی اهمیت دارد. اتصال صلب دو سر وادار یا جوش به آرماتور طولی ستون بتنی قابل قبول نیست.
این روش برای دیوار بلند، بازشوهای متعدد یا هندسه نامنظم انعطاف طراحی خوبی دارد. ساخت و نصب مقاطع، کنترل جوش یا پیچ، ضدخوردگی و هماهنگی با بلوکچینی نیز نیروی ماهر و بازرسی مرحلهای میخواهد. جانمایی وال پست پس از اتمام دیوار، اصلاح کار را دشوار و پرهزینه میکند.
تفاوت وال مش و وال پست چیست؟
تفاوت اصلی در مسیر مقاومت است. وال پست با اعضای فولادی، ابعاد آزاد دیوار را محدود و بار را به قاب منتقل میکند. وال مش مقاومت کششی را در پلاستر توزیع و دیوار را به عضوی مرکب تبدیل میکند. مقایسه بر پایه وزن فولاد یا قیمت هر مترمربع، تصویر کاملی نمیدهد.
در وال پست، اتصالها، شاقولی مقاطع و درزها کلیدی هستند. در وال مش، آمادهسازی بستر، همپوشانی شبکه، ضخامت پلاستر و پیوستگی دو طرف تعیینکننده است. هر دو سیستم اطراف بازشو، کنج، لبه آزاد و زیر سقف به دیتیل اختصاصی نیاز دارند. اجرای ترکیبی نیز به تعیین مسیر نیرو از سوی طراح نیاز دارد.
وال مش بهتر است یا وال پست؟
برای دیوارهای تکراری با هندسه ساده، دسترسی دوطرفه و تیم مسلط، وال مش عملیات فلزی کمتری دارد. برای دیوار بلند، بازشوی پیچیده، تجهیزات متصل یا نبود مش دارای مدارک معتبر، وال پست انتخاب قابلکنترلتری است. تصمیم نهایی باید در نقشه ثبت و به تایید طراح و ناظر برسد.
| معیار بررسی |
وال مش |
وال پست |
| سازوکار اصلی |
تسلیح سطح دیوار با شبکه و پلاستر |
مهار دیوار با وادار، تیرک و اتصالها |
| مصالح شاخص |
مش شیشه، پلاستر و اتصال لبه |
مقطع فولادی، بست و میلگرد بستر |
| عملیات کارگاهی |
آمادهسازی سطح و پلاستر |
برش، نصب، پیچ یا جوش |
| کنترل کیفیت |
اصالت مش، همپوشانی و ضخامت ملات |
مقطع، اتصال، ضدخوردگی و درز |
| هندسه مناسب |
دیوار منظم و تکراری |
دیوار بلند یا دارای بازشوی پیچیده |
| ریسک شاخص |
مش نامناسب یا پوشش ناقص |
اتصال صلب یا جانمایی نادرست |
| برنامه اجرا |
عملیات فلزی کمتر |
هماهنگی همزمان با بلوکچینی |
| مبنای انتخاب |
دستورالعمل ۱۴۰۳ و مدارک مصالح |
پیوست ششم و جزئیات مصوب |
اگر پس از بررسی نقشه و شرایط اجرایی، وال مش گزینه مناسب پروژه شناخته شد، کیفیت و قابلیت ردیابی مصالح را در اولویت قرار دهید. مجموعه زرین گام در زمینه تولید منسوجات فایبرگلاس و عرضه مش مورد استفاده در این سیستم فعالیت دارد. پیش از خرید وال مش، مشخصات کششی، مقاومت در برابر محیط قلیایی، گرماژ شبکه و مدارک فنی محصول را از کارشناسان زرین گام دریافت و با الزامات نقشه تطبیق دهید. این بررسی خطر انتخاب مش نامناسب بر اساس ظاهر یا قیمت اولیه را کاهش میدهد.
در نهایت، روش بهتر همان روشی است که با مشخصات دیوار و شرایط پروژه هماهنگ باشد، محاسبات و جزئیات اجرایی مشخص داشته باشد و اجرای آن تحت کنترل طراح و ناظر انجام شود. بنابراین وال مش یا وال پست را نباید بدون بررسی فنی، برنده قطعی این مقایسه دانست.
نظر شما